Autor: | Kategoria: Przepisy |

Mediacja gospodarcza – alternatywna forma rozwiązywania sporów w branży transportowej

Mediacja to najlepszy sposób na osiągnięcie porozumienia między stronami konfliktu bez udziału sądu. Metoda ta jest zdecydowanie lepsza i tańsza od prowadzenia długotrwałych procesów cywilnych między przedsiębiorstwami, a także pozwala na zachowanie korzystnego wizerunku i  dobrych relacji z partnerami biznesowymi. Również w branży TSL mediacja staje się coraz bardziej popularną formą rozwiązywani sporów. Warto już na etapie zawierania umowy z kontrahentem wprowadzić do warunków kontraktu zapis, który będzie informował o tym, że w przypadku powstania sporu, strony w pierwszej kolejności będą go rozwiązywały w drodze mediacji (tzw. klauzula mediacyjna).

  1. Czym jest mediacja?
  2. Rola mediatora
  3. Postępowanie mediacyjne
  4. Podsumowując
mediacja

Prowadzenie działalności transportowej choć bardzo opłacalne, niesie ze sobą także duże ryzyko. Wynika ono przede wszystkim z różnorodności umów handlowych i przepisów stosowanych w różnych krajach, częstej konieczności współpracy z nieznanymi kontrahentami i długich terminów płatności. W branży TSL nikt nie jest w  stanie zapewnić stuprocentowej gwarancji owocnych interesów; zwłaszcza jeśli chodzi o zapłatę za wykonane usługi. Brak terminowej zapłaty za faktury transportowe powoduje, że przewoźnik może stracić płynność finansową, a nierzadko zmuszony jest do zamknięcia firmy. Często do konfliktów dochodzi także w związku z niezrozumieniem postanowień umownych, niewykonaniem lub niewłaściwym wykonaniem usługi.

W wielu przypadkach niestety spory między przedsiębiorcami mają swój finał w sądzie. Proces sądowy jednak jest zazwyczaj długotrwały, kosztowny, stresujący, nie pozwala stronom na zrozumienie istoty problemu i nie zawsze prowadzi do właściwego rozstrzygnięcia. Do tego partnerzy biznesowi tracą poprawne stosunki, często zrywają ze sobą dobre relacje, co może mieć konsekwencje w dalszych działaniach tychże firm.

Na szczęście istnieją inne, lepsze sposoby na wypracowanie kompromisu i jednocześnie dające szansę na kontynuowanie biznesu.

 

1. Czym jest mediacja?

Mediacja to alternatywny sposób rozwiązywania konfliktów i sporów w sprawach cywilnych i handlowych, których charakter zezwala na brak angażowania sądu. Pojednawcze działanie poza sądem wynika z polskich przepisów prawnych. Idea mediacji pojawiła się po raz pierwszy w polskim ustawodawstwie w 1991 r. (ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych). Instytucja mediacji zaistniała w sprawach cywilnych w Polsce na dobre od 2005 r. (Kodeks postępowania cywilnego). Jeśli chodzi o przedsiębiorców upowszechnienie wykorzystywania mediacji w sprawach cywilnych nastąpiło w 2015 r. wraz z przyjęciem ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze wspieraniem polubownych metod rozwiązywania sporów. W krajach zachodnich tradycja mediacji jest bardzo długa; przedsiębiorcy często korzystają z jej zalet.

Mediacja daje bowiem szansę na rozmowę, próbę zrozumienia racji przeciwnika i doprowadzenia do ugodowego i satysfakcjonującego rozwiązania konfliktu. Nie bez znaczenia jest to, że mediacja jest dziesięciokrotnie tańsza od sporu sądowego. Najważniejszą zaletą mediacji jest jednak to, że strony mogą budować pozytywne relacje w przyszłości.

Cechą mediacji jest:

  • prostota procedur,
  • szybkości postępowania,
  • oszczędność pieniędzy,
  • bezstronność mediatora,
  • neutralność,
  • poufność,
  • szczera rozmowa,
  • niski koszt,
  • dobrowolność,
  • akceptowalność obu stron,
  • brak złego rozgłosu,
  • utrzymanie współpracy między stronami.

O skorzystaniu z mediacji decydują dobrowolnie zwaśnione strony. Strony same wybierają technikę rozwiązania sporu. Mediację można prowadzić przed wszczęciem postępowania sądowego, w jego trakcie (na podstawie postanowienia sądu) a nawet po zakończeniu postępowania. Strony mogą zrezygnować z udziału w mediacji na każdym etapie postępowania mediacyjnego.

2. Rola mediatora

Mediacja jako alternatywny sposób rozwiązywania konfliktów wymaga jednak udziału osoby trzeciej o właściwych kwalifikacjach – mediatora. Mediator to postać niezwykle istotna w procesie mediacji. Jest on bezstronny, neutralny wobec stron i konfliktu, wspiera negocjacje, usprawnia komunikację, łagodzi napięcia i pomaga w dojściu do porozumienia. Ponadto mediator zachęca do nawiązania dialogu oraz unikania konfrontacji. Mediator nie może narzucać stronom własnych propozycji rozwiązania konfliktu czy sporu. Mediatora wybierają strony albo wyznacza go sąd.

W sprawach cywilnych i handlowych mediatorem może być każda osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych i w pełni korzystająca z praw publicznych. Ponadto osoba ta musi mieć ukończone 26 lat, nie może być karana za przestępstwo umyślne oraz musi posiadać odpowiednią wiedzę, doświadczenie i umiejętności w zakresie prowadzenia mediacji. Warto zadbać o to, aby sporem z danej dziedziny prawa gospodarczego zajmował się specjalista z tej dziedziny – w przypadku branży TSL powinna być to osoba posiadająca kompetencje z zakresu prawa transportowego i być zaznajomiona z działaniem biznesu transportowego. Odpowiednie kwalifikacje mediatora zwiększają bowiem szansę na szybkie rozwiązanie sporu.

Listy mediatorów są publikowane na stronach internetowych sądów, organizacji pozarządowych, organizacji zawodowych i uczelni, będącymi ośrodkami mediacyjnymi. Informacje o mediatorach można także znaleźć na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości www.ms.gov.pl.

 

3. Postępowanie mediacyjne

Po wyrażeniu woli stron o wszczęcie mediacji i złożeniu zgodnego wniosku o przeprowadzenie mediacji (zazwyczaj telefonicznie lub mailowo) ustalany jest niezwłocznie termin i miejsce spotkania informacyjnego w porozumieniu ze stronami sporu. Na tym etapie zazwyczaj następuje wybór osoby mediatora (strony mogą określić go jednak wcześniej). Mediator ustala harmonogram działania i terminy sesji mediacyjnych. Zwykle mediacja wymaga zaledwie kilku posiedzeń. W tym czasie strony prezentują swój punkt widzenia, swoje oczekiwania, nawiązują dialog, próbują znaleźć najkorzystniejsze rozwiązanie i podjąć próby ugodowego zakończenia sporu. Są to sesje  wspólne. Niekiedy mediacja ma postać pośrednią – mediator spotyka się z każdą ze stron osobno. Są to wówczas sesje indywidualne.

Strony zawierają ugodę, gdy jest to dla nich korzystne. Z przebiegu mediacji sporządzany jest protokół, w który wpisuje się wynik mediacji. Koszty mediacji pozasądowej określają strony konfliktu wraz z mediatorem na etapie podpisywania umowy mediacyjnej. Na wysokość wynagrodzenia mediatora nie może mieć wpływu wynik negocjacji.

Nie ma konieczności zatwierdzenia ugody przez sąd. Szacuje się, że prawie 80% ugód mediacyjnych jest wykonywanych dobrowolnie. Aby jednak ugoda zawarta przed mediatorem mogła uzyskać moc prawną wymagane jest złożenie wniosku o zatwierdzenie ugody przez sąd i nadanie jej klauzuli wykonalności. Wówczas tak ugoda wywołuje takie same skutki, jakby strony zawarły ją przed sądem i może być egzekwowana przez komornika.

 

4. Podsumowując

Mediacja ma na celu wypracowanie kompromisu i ugodowego załatwienia sporu, a nie ustalenie, kto ma rację w sporze. Strony konfliktu są w tym procesie równouprawnionymi partnerami w rozmowie i same są odpowiedzialne za wynik mediacji. Zastosowanie mediacji jest możliwe we wszystkich sprawach, w których prawo dopuszcza zawarcie ugody. W przypadku przedsiębiorstw stosuje się mediację gospodarczą.

Mediacja ma wiele zalet. Jeśli chodzi o branżę transportową, mediacja gospodarcza jest najlepszym sposobem zawarcia ugody na różnych polach działalności; także tych powstałych na arenie międzynarodowej. Przede wszystkim zwiększa ona gwarancję usunięcia na stałe konfliktu powstałego między kooperantami oraz daje przedsiębiorcom szansę na utrzymanie lub odbudowanie wzajemnych relacji i kontynuowanie biznesu. Dodatkowo jest ona szybsza i zdecydowanie tańsza od postępowania sądowego. Niestety w Polsce wciąż zbyt niska jest jeszcze świadomość mediacji i jej niewątpliwych korzyści. Miejmy nadzieję, że wkrótce to się zmieni i rodzimi przedsiębiorcy będą wykorzystywać to narzędzie do rozwiązywania ewentualnych sporów w biznesie.

Zapisz



Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *